Ship of fools

Ik werd gebeld door een oudere nette meneer met een markante stem die een werk van Cornelis Vreedenburgh te koop aanbood. Laat dat een van mijn geliefde kunstenaars zijn waarvoor ik dag en nacht gebeld mag worden. Het schilderij was te bezichtigen in de Indische Buurt van Den Haag. Een week later pakte ik de trein naar Den Haag. Nu ken ik de Indische buurt in Amsterdam goed maar die is toch anders van karakter dan de Indische buurt in Den Haag. Leuk weetje: Den Haag was de eerste Nederlandse stad met een Indische buurt, al in de tweede helft van de 19e eeuw. Amsterdam volgde later, bij de stadsuitbreiding rond 1900. Den Haag richtte zich op de middenklasse, in Amsterdam was het een arbeidersbuurt. In Den Haag bestaat de buurt dus uit mooie straten met nog mooiere statige herenhuizen. Een wijk voor de happy few.

Ik belde aan mij verkoper en kwam in een zonnig huis terecht waar ik met koffie werd ontvangen. Ik wil altijd graag eerst kennismaken om de verhalen te horen voordat ik het betreffende kunstwerk bekijk. Zo ook nu. Verkoper bleek een bijzonder mens te zijn. Hij was een geboren Amsterdammer en later naar Barcelona geëmigreerd waar hij jarenlang een succesvolle ijssalon had. Recent had hij de ijssalon van de hand gedaan om het wat rustiger aan te doen. Hij had ook twee broers waarvan er een net overleden was. Zijn jongste broer bleek ernstig ziek. Dat was ook de reden om het schilderij van Vreedenburgh van de hand te doen. Men had geld nodig om een documentaire te maken over de wederwaardigheden van de jongste broer.

De jongste broer, die er niet fysiek bij was, bleek een nog bijzonderder verhaal te zijn. Een levenskunstenaar pur sang. August is zijn voornaam en hij werd geboren in 1952. In 1989 kocht hij een oude visserslogger, die hij ombouwde tot een varend theater en uiteindelijk zijn thuis maakte. Het schip werd oorspronkelijk in 1916 gebouwd als Scheveningse haringlogger (SCH4). August gaf het de naam Azart. Hij ontdekte het woord in een Russisch woordenboek, waar het stond voor passie en vuur, de energie om alles op het spel te zetten.

Meer dan dertig jaar voer hij met wisselende bemanningen van kunstenaars, acteurs en muzikanten over de wereld. Ze speelden absurdistisch theater in havens en steden en zochten contact met lokale gemeenschappen.

In 2021 strandde het schip uiteindelijk in Ecuador. August was ernstig ziek geworden en besloot het schip daar achter te laten. Het werd op wielen het strand opgetrokken en kreeg een nieuwe bestemming als cultureel centrum.Er is een prachtige documentaire over dit verhaal: Azart, Come Make Art, Regie: Masha Novikova en Annike Kaljouw (Jaar: 2024).

August keerde terug naar Amsterdam.En ik zat ademloos naar al deze verhalen te luisteren in een zonnige woonkamer in de Indische buurt van Den Haag.Nu werd het tijd het schilderij zelf te aanschouwen. Het bleek een gigantisch doek van een Amsterdamse gracht ergens in de jaren 1920-30. Precies het werk dat je wilt hebben van de grote impressionist Cornelis Vreedenburgh.

Dan de hamvraag: welke prijs heeft u in gedachten ? Dat bleek een vraagprijs van maar liefst 70.000 euro te zijn. Ik werd nog ademlozer. Zo’n absurd hoog bedrag had ik niet zien aankomen. Met de staart tussen de benen ging ik huiswaarts.In de dagen erna hadden we nog over en weer contact. De vraagprijs bleek niet in beton gegoten te zijn. Uiteindelijk lukte het ons het schilderij voor minder dan 1/3 van de originele vraagprijs over te nemen. Het vond daarna al snel zijn weg naar een goede relatie van ons die gek is op Amsterdams-maritiem werk van Cornelis Vreedenburgh.

Als ik tegenwoordig weleens de pont naar Amsterdam Noord neem, start ik bij het Azartplein en denk ik met veel plezier terug aan bovenstaande bijzondere verhaal.

Ps: in de maand dat ik dit stukje schreef, kregen we een bijzonder kunstwerk aangeboden door ene dame C.. Toen ik het werk bij haar thuis ging bekijken, ging het al snel over kunstenaarswalhalla Ruigoord dat zich in het Westelijk havengebied in Amsterdam bevindt. C. kwam daar regelmatig over de vloer. Daarop vroeg ik haar of ze toevallig ook de Azart kende. Wat bleek, ze had daar vele “wilde” avonden vol feest en theater mogen meemaken. Soms ook gekatalyseerd met geestverruimende middelen. Ze stak de loftrompet over de Azart. Wederom een geweldig leuk toeval.