Expositie Jan Toorop in het Singer Museum te Laren

Gisteren bezocht ik de tentoonstelling De werelden van Jan Toorop in Singer Laren en wat een bijzondere ervaring was dat. Het museum was druk bezocht, wat meteen liet zien hoezeer het werk van Jan Toorop nog altijd leeft bij een breed publiek. De sfeer was levendig, maar tegelijk aandachtig; je voelde dat bezoekers echt geraakt werden door wat ze zagen.

De expositie biedt een rijk en verrassend overzicht van Toorops leven en werk. Met meer dan tachtig topstukken laat de tentoonstelling zien hoe veelzijdig hij was. Niet voor niets wordt hij vaak een “kameleon” genoemd: Toorop bewoog moeiteloos tussen symbolisme, pointillisme en art nouveau, maar ontwikkelde uiteindelijk een geheel eigen beeldtaal. Wat deze tentoonstelling extra interessant maakt, is dat zijn Javaanse en Chinese wortels nadrukkelijk worden belicht. Daardoor kijk je anders naar de lijnen, patronen en mysterieuze sfeer in zijn werk.

Wat mij vooral trof, is hoe modern zijn kunst nog altijd aanvoelt. De sierlijke lijnen, de dromerige figuren en de bijna spirituele uitstraling maken veel werken tijdloos. Je merkt hoeveel invloed hij had op tijdgenoten én hoe hij zelf openstond voor internationale ontwikkelingen in de kunst rond 1900.

De tentoonstelling laat ook werken zien van tijdgenoten van Toorop met wie er een band was. Tijdens zijn studie in Amsterdam raakte Toorop bijvoorbeeld bevriend met kunstenaars als:

In Brussel werd Toorop lid van de vooruitstrevende kunstenaarsgroep Les Vingt. Dat was een enorme stap in zijn carrière. Daar exposeerde en werkte hij naast kunstenaars als:

Ook buiten België had hij belangrijke contacten:

Toorop stond dus niet op zichzelf. Hij zat midden in het Europese kunstnetwerk van zijn tijd. Hij verbond: het Nederlandse symbolisme, de Belgische avant-garde, Franse moderne stromingen en Engelse kunstvernieuwing,

Voor Bruning Heintz had dit bezoek nog een extra laag. Wij hebben namelijk twee originele werken van Jan Toorop in onze eigen collectie waaronder een Kruiswegstatie. Terwijl ik door de zalen liep, voelde ik opnieuw hoe bijzonder het is om zulke stukken thuis te mogen koesteren. Het geeft een bijna intieme band met de kunstenaar en zijn wereld.

Al met al kan ik zeggen dat deze tentoonstelling een absolute aanrader is. Of je nu een doorgewinterde kunstliefhebber bent of gewoon nieuwsgierig, je wordt meegenomen in een fascinerend verhaal over een kunstenaar die zijn tijd ver vooruit was.