Affiches met een verhaal

Bruning Heintz staat vooral bekend om schilderijen. Onze collectie bestaat grotendeels uit werken van Nederlandse kunstenaars uit de negentiende en twintigste eeuw, met een bijzondere voorliefde voor de Larense School, Haagse School en De Ploeg. Toch kruisen er soms objecten ons pad die geen schilderij zijn, maar die wel dezelfde emotie oproepen. Zo zijn we de laatste tijd ook originele affiches gaan verzamelen, niet omdat we een affichegalerie willen worden, maar omdat sommige affiches een verhaal vertellen dat nauw verweven is met onze eigen geschiedenis.

Een mooi voorbeeld daarvan zijn de originele affiches van Hotel Hamdorff. Voor ons zijn deze veel meer dan fraaie grafische ontwerpen. We beschikken immers over een expositieruimte in het huidige Hamdorff-complex in Laren, waar we regelmatig tentoonstellingen organiseren. Juist daarom voelt het bijzonder om originele affiches van Willy Sluiter te bezitten die ooit bezoekers uitnodigden voor de legendarische tentoonstellingen in Hotel Hamdorff, destijds het kloppende hart van de Larense kunstenaarskolonie. Ze vormen een tastbare verbinding tussen het rijke kunstverleden van Laren en onze activiteiten van vandaag.

Recent kochten we ook een affiche die ons om een heel andere reden aanspreekt: een reclameposter van Vonk Schaatsen uit Oudeschoot in Friesland.

De affiche is een prachtig voorbeeld van optimistische Nederlandse reclamekunst uit de jaren vijftig. Op een zonnige winterdag glijdt een bont gezelschap over een brede ijsbaan. Jong en oud genieten zichtbaar van het schaatsen. Kinderen leren hun eerste slagen, een slee wordt voortgetrokken, een enkele schaatser maakt een onfortuinlijke val en op de achtergrond verzamelen toeschouwers zich bij een koek-en-zopie. De Friese vlag wappert trots naast de Nederlandse driekleur, terwijl besneeuwde boerderijen het decor vormen. De levendige illustratie ademt de sfeer van een tijd waarin natuurijs nog een vanzelfsprekend onderdeel van de winter was en schaatsen vooral een sociaal familiegebeuren was.

Onderaan prijkt in krachtige rode letters de merknaam VONK, met daaronder de slogan "met Vonk vertrouwd van honk". Het affiche straalt kwaliteit, traditie en typisch Nederlandse winterpret uit.

Dat spreekt ons extra aan, omdat ook wij een bijzondere band met Friesland hebben. In Terherne beschikken we over een expositieruimte waar we schilderijen tonen. Het voelt daarom bijzonder om een affiche te bezitten van een Friese fabrikant die jarenlang een begrip was in de schaatswereld.

De geschiedenis van Vonk gaat terug tot 1924, toen Egbert Vonk in Oudeschoot een schaatsenfabriek begon. Het bedrijf groeide uit tot een van de bekendste producenten van Friese houten schaatsen en leverde daarnaast ook nooren, kunstschaatsen en andere modellen. De naam Vonk stond decennialang voor degelijk vakmanschap. Met de opkomst van de moderne hoge noren veranderde de markt echter snel. De vraag naar traditionele Friese schaatsen liep terug en rond 1960 kwam een einde aan de productie. Enkele jaren later, in 1962, verdween ook het merk definitief. Tegenwoordig zijn originele Vonk-affiches en schaatsen geliefde verzamelobjecten die herinneren aan een tijd waarin Friese schaatsen wereldwijd naam maakten.

Zo blijven schilderijen onze grote passie. Maar heel af en toe komt er een affiche voorbij die méér is dan een mooi grafisch ontwerp. Een affiche die een brug slaat tussen kunst, geschiedenis en onze eigen locaties in Laren en Terherne. Juist die persoonlijke verbondenheid maakt zulke aanwinsten voor ons zo bijzonder.