Arie Johannes Zwart
Kust bij Canadel
Over het schilderij
Begin jaren 1950 legde Arie Johannes (AJ) Zwart tijdens een reis door Zuid-Frankrijk het idyllische kustplaatsje Canadel vast in dit sfeervolle mediterrane schilderij. Het werk ademt de rust, warmte en helderheid van de Franse Rivièra, een regio die in de naoorlogse periode veel kunstenaars inspireerde. Voor ons ontvouwt zich een strakblauwe, zomerse zee die zachtjes tegen de rotsachtige kust slaat. Subtiele witte penseelstreken suggereren de beweging van het water en geven het oppervlak levendigheid zonder de serene sfeer te verstoren. In de verte rijzen paarse en blauwgrijze bergtoppen op, wazig door de warmte en het intense zonlicht, wat zorgt voor diepte en een typisch zuidelijk perspectief. De voorgrond wordt gemarkeerd door een expressieve compositie van rotsen, olijfgroene struiken, een kromgegroeide boom en een cactusachtige plant, die het mediterrane karakter van het landschap versterken. Links langs de kust liggen huizen met terracotta daken, harmonieus opgenomen in het landschap en badend in het zonlicht. Ze benadrukken de menselijke aanwezigheid zonder de natuur te overheersen. AJ Zwart maakt gebruik van spaarzame maar krachtige penseelstreken en een helder, fris kleurenpalet. Het schilderij vangt niet alleen het landschap, maar ook de zinderende hitte, stilte en tijdloosheid van een mediterrane zomerdag. De losse, impressionistische toets gecombineerd met een solide compositie is kenmerkend voor Zwart’s werk uit deze periode. Dit schilderij is een overtuigend voorbeeld van Nederlandse moderne schilderkunst uit de jaren vijftig, waarin reizen, licht en landschap centraal staan. Het werk van Arie Johannes Zwart toont hier zijn vermogen om sfeer en plaatsgevoel te vertalen naar een evenwichtige en warme compositie die de kijker meeneemt naar de zonovergoten kust van Zuid-Frankrijk.
Over de kunstenaar
Adrianus (Arie) Johannes (AJ) Zwart maakte zijn eerste schilderij in 1915. Het jaar daarvoor won hij een doos schilder materialen plus een wekelijks bezoek aan de schilder Otto Kriens om zijn werk te laten beoordelen. Later volgde hij twee jaar lessen aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. De stijl van zijn vroege werk doet denken aan de Haagse School. Deze was rond 1915 al over haar hoogtepunt heen. Later werd zijn stijl losser, meer impressionistisch. Na zijn huwelijk in 1926 was hij voor zijn levensonderhoud geheel op de inkomsten uit zijn werk als schilder aangewezen. Hij was zeer productief. Hij reisde veel door Nederland, eerst alleen, later met zijn gezin in een verbouwde verhuiswagen. In 1936 werd deze vervangen door een speciaal voor Zwart gebouwde woonboot. Ook hiermee ging hij weer reizen: eerst richting Gorinchem, vervolgens via Nijmegen en Arnhem over de IJssel naar Hattem. Ook werd over de Maas koers gezet naar Namen. ’s Winters lag De Trekschuit in Meppel. Door contacten met de Meppeler schilders ging Zwart over tot het gebruik van lichtere kleuren. De donkere landschappen en interieurs maakten plaats voor een lichter palet met losse penseelvoering
