Louise (Lou) Loeber
De Eekhoorn
Over het schilderij
Deze bijzondere aquarel uit 1922 wordt toegeschreven aan Lou Loeber en toont een eekhoorn, opgebouwd uit een fascinerend netwerk van krachtige zwarte lijnen en heldere kleurvlakken. De voorstelling balanceert op een bijzondere manier tussen figuratie en abstractie: het dier blijft herkenbaar, maar is tegelijkertijd teruggebracht tot een bijna geometrische compositie van roodbruin, geel, groen en blauw. De strakke contourlijnen en de vlakverdeling geven het werk een opvallend decoratief en constructief karakter en doen sterk denken aan een ontwerp voor een glas-in-loodraam. Juist daarin schuilt mogelijk een bijzonder verhaal. Volgens de overlevering zou deze aquarel een voorstudie zijn geweest voor een glas-in-loodraam in Villa De Eekhoorn in Laren, de villa die in 1911 door architect K.P.C. de Bazel werd ontworpen voor kunstenares Corrie Pabst. De eekhoorn was niet alleen de naamgever van het huis, maar sierde ook als windwijzer het dak. Een definitief bewijs voor deze intrigerende geschiedenis is vooralsnog niet gevonden. Het oorspronkelijke huis werd in 1978 grotendeels door brand verwoest en een eventueel uitgevoerd glas-in-loodraam kan daarbij verloren zijn gegaan. Onderzoek wees namelijk uit dat de huidige villa geen glas-in-loodraam conform de aquarel heeft. Toch past de overlevering goed binnen de kunsthistorische context: Loeber en Pabst maakten deel uit van dezelfde artistieke omgeving in Laren en Loeber maakte in deze periode ook ontwerpen voor glas-in-lood. Wat vaststaat, is dat deze aquarel een prachtig voorbeeld vormt van de vernieuwingsdrang van de vroege jaren twintig. In een periode waarin Lou Loeber haar eigen, herkenbare beeldtaal ontwikkelde, wist zij de zichtbare werkelijkheid te vereenvoudigen tot een harmonieus spel van lijn, vorm en kleur. De mogelijke verbinding met Villa De Eekhoorn geeft dit werk bovendien een extra dimensie: het is niet alleen een bijzonder beeld, maar wellicht ook een bewaard gebleven fragment van een nog grotendeels verborgen verhaal.
Over de kunstenaar
Lou Loeber was de dochter van een rijke fabrikant. Ze groeide op in de riante villa âZonnehofâ op de grens van Laren en Blaricum. Haar ouders die zeer sociaal bewogen en kunstminnend waren lieten Lou schilderlessen volgen bij August Le Gras en Co Breman. Tussen 1915 tot 1918 volgt ze een opleiding aan de Rijksacademie in Amsterdam. Gedurende de jaren 1919-1920 krijgt ze les van de Larense schilderes Hans van Santen en maakt ze kennis met schilder/schrijver Toon Verhoef die haar in contact brengt met het kubisme en De Stijl. Verhoef wijst haar de weg van naturalisme naar de moderne geabstraheerde vormgeving. In de werken uit de periode 1920-21 zijn de eerste tekenen van verstrakking van vormen en versobering van kleuren herkenbaar. Bij de verzamelaar Sal Slijper bestudeert ze het werk van Piet Mondriaan. Onder invloed van Verhoef streeft ze naar een samenhang tussen de moderne kunst en het socialisme. Ze vindt dat haar werk voor het grote publiek bereikbaar moet zijn en ze gaat haar schilderijen vermenigvuldigen om zo de prijzen laag te houden. In 1927 bezoekt ze het Bauhaus en wordt ze lid van de âSocialistische Kunstenaarskringâ. Net als haar buurman Bart van der Leck beschouwt ze volledig abstracte kunst als elitair en blijft voor haar de sterk geabstraheerde werkelijkheid het uitgangspunt. Ze trouwt in 1931 met de socialistische kunstenaar Dirk Koning. Haar werk blijft tot 1940, in overeenstemming met met haar socialistische principes, gebaseerd op herkenbare voorstellingen, hoewel zij in de vereenvoudiging van haar vormen zo ver gaat dat de latere schilderijen bijna geheel abstract zijn (zie de werken van Loeber elders op deze site). Het werk van Lou Loeber is opgenomen in de vaste collectie van o.a. het Rijksmuseum te Amsterdam, le Centre Pompidou in Parijs, Singer museum te Laren
