Een kijkje in de ziel van Jan Altink: ons zelfportret te gast in Hattem

Hans Heintz16 uur geleden

Wie ben je? Een vraag die kunstenaars al eeuwen bezighoudt en die vandaag misschien wel actueler is dan ooit.

Soms krijgt een schilderij een bijzonder mooi podium. We zijn dan ook trots dat wij een zelfportret van Jan Altink, een van de markante schilders van De Ploeg, hebben mogen uitlenen aan ons geliefde Voerman Stadsmuseum Hattem. Het schilderij is te bewonderen in de tentoonstelling Wie ben je? Van (zelf)portret tot selfie!, die van 9 oktober 2026 tot en met 14 februari 2027 te zien is.

Een schilder kijkt naar zichzelf

Een zelfportret is eigenlijk een heel bijzonder genre. Bij een landschap of stilleven bepaalt de kunstenaar wat hij schildert, maar bij een zelfportret is hij zelf het onderwerp. Hij kijkt in de spiegel, bestudeert zijn eigen gezicht en vertaalt dat vervolgens naar het doek. Maar wat laat hij zien? En misschien nog belangrijker: wat laat hij juist níét zien?

Een zelfportret is immers meer dan een weergave van uiterlijke kenmerken. Het kan iets vertellen over karakter, zelfvertrouwen, twijfel of de manier waarop een kunstenaar door anderen gezien wil worden. Soms lijkt de schilder ons recht aan te kijken, alsof hij ons iets wil vertellen. Op andere momenten blijft er juist iets raadselachtigs achter.

Ook bij het zelfportret van Jan Altink is het interessant om met die gedachte in het achterhoofd te kijken. Je ziet niet alleen een kunstenaar, maar ontmoet ook een mens. En dat maakt zo'n schilderij verrassend persoonlijk.

Jan Altink: een eigen gezicht binnen De Ploeg

Jan Altink (1885–1971) was een van de grondleggers van de Groninger kunstenaarsvereniging De Ploeg, die in 1918 werd opgericht. De kunstenaars van deze groep wilden de schilderkunst vernieuwen en trokken eropuit om hun omgeving met een frisse blik vast te leggen.

Vooral het Groningse landschap, met zijn uitgestrekte vergezichten, boerderijen en karakteristieke licht, vormde een belangrijke inspiratiebron. De Ploeg-schilders experimenteerden met kleur, compositie en expressie. Hun werk ademt vaak een directe, persoonlijke manier van kijken.

Altink ontwikkelde daarin een herkenbare eigen stijl. Zijn werk laat zien hoe een kunstenaar niet alleen de wereld om zich heen interpreteert, maar ook zijn eigen persoonlijkheid in verf kan uitdrukken. Juist daarom is het zo mooi dat een zelfportret van hem onderdeel uitmaakt van een tentoonstelling die draait om identiteit en zelfbeeld.

Van geschilderd zelfportret naar selfie

De tentoonstelling in Hattem maakt een bijzondere sprong door de tijd. Waar een kunstenaar vroeger uitgebreid voor de spiegel ging zitten om zichzelf vast te leggen, pakken we tegenwoordig onze telefoon voor een selfie. Het resultaat is vaak binnen enkele seconden gemaakt en kan vrijwel onmiddellijk met de hele wereld worden gedeeld.

Toch is de vraag achter beide beelden verrassend vergelijkbaar: hoe wil je jezelf laten zien?

Een geschilderd zelfportret vraagt tijd, aandacht en een zekere mate van introspectie. Een selfie lijkt vluchtiger, maar kan net zo goed een zorgvuldig gekozen beeld van jezelf zijn. We bepalen immers allemaal wat we laten zien en wat buiten beeld blijft.

De tentoonstelling Wie ben je? brengt historische zelfportretten, hedendaagse fotografie en andere media samen en nodigt bezoekers uit om na te denken over de verhouding tussen wie we zijn en hoe we ons presenteren.

Misschien is dat wel de mooiste overeenkomst tussen Jan Altink en de hedendaagse selfie-maker: beiden proberen, ieder op hun eigen manier, iets van zichzelf zichtbaar te maken.

Een bruikleen met plezier

Bij Bruning Heintz Fine Art vinden we het belangrijk dat kunst niet alleen in een particuliere collectie of bij een kunsthandel te zien is, maar ook een breder publiek bereikt. Een bruikleen aan een museum biedt een schilderij de kans om in een nieuwe context te worden bekeken en nieuwe verhalen te vertellen.

Dat het zelfportret van Jan Altink nu een plek heeft gekregen in het Voerman Stadsmuseum Hattem, maakt het extra bijzonder. Het museum brengt kunst en geschiedenis op een toegankelijke manier samen en geeft bezoekers de gelegenheid om met een frisse blik naar vertrouwde én minder bekende kunstenaars te kijken.

We hopen dan ook dat veel bezoekers het schilderij zullen ontdekken en even de tijd nemen om Altink in de ogen te kijken.

Want wie weet ontdek je bij het bekijken van een ander uiteindelijk ook iets over jezelf.

Zelfportret Jan Altink

Benieuwd naar de tentoonstelling? Breng dan een bezoek aan het Voerman Stadsmuseum Hattem en ontdek Wie ben je? Van (zelf)portret tot selfie! De expositie is te zien tot en met 14 februari 2027.

Meer informatie vind je op de website van het Voerman Stadsmuseum Hattem.

Bruning Heintz Fine Art – kunst die blijft verwonderen, ook wanneer ze tijdelijk ergens anders aan de muur hangt.