Als zelfs wij soms duizelen van alle kunsttermen…
Hans Heintz1 dag geleden
In onze galerie krijgen we regelmatig de vraag: “Wat is eigenlijk het verschil tussen een litho en een zeefdruk?” Of: “Is een aquarel hetzelfde als een tekening?” Eerlijk is eerlijk: zelfs bij ons in de galerie duizelt het soms een beetje van alle termen. Kunstwerken komen namelijk in allerlei materialen en technieken, elk met hun eigen verhaal, uitstraling en geschiedenis.
Bij Galerie Bruning Heintz zien we dagelijks hoe divers kunst kan zijn. Van delicate aquarellen tot krachtige houtsneden en van unieke gouaches tot zorgvuldig gedrukte grafiek. Voor wie door de bomen het bos niet meer ziet, hebben we de belangrijkste technieken eens overzichtelijk bij elkaar gezet.
Schildertechnieken
Schilderijen worden gemaakt met verf, maar de soort verf bepaalt vaak sterk het karakter van het werk.
Olieverf is misschien wel de bekendste schildertechniek. De verf wordt gemengd met olie en droogt langzaam, waardoor kunstenaars kleuren goed kunnen mengen en lagen kunnen opbouwen. Dit geeft vaak rijke, diepe kleuren.
Acrylverf is moderner en droogt veel sneller dan olieverf. Het resultaat kan heel strak en helder zijn, maar ook juist expressief en gelaagd.
Aquarel is waterverf die transparant wordt aangebracht. Het papier speelt een belangrijke rol, omdat het licht door de verf heen kan schijnen. Daardoor krijgen aquarellen vaak een lichte, bijna poëtische uitstraling.
Gouache lijkt op aquarel, maar is dekkender. De kleuren zijn voller en minder transparant, wat kunstenaars meer controle geeft over het beeld.
Wasverf wordt gemaakt met pigment gemengd met was. Dit geeft vaak een zachte, fluweelachtige uitstraling en een bijzondere textuur.
Gouache versus een aquarel
Tekenen
Niet alle kunstwerken worden geschilderd. Veel kunstenaars werken juist met tekenmaterialen.
Een tekening is de verzamelnaam voor werk dat met potlood, pen of ander tekenmateriaal is gemaakt.
Een krijttekening wordt gemaakt met krijt of pastel. Dit geeft vaak zachte overgangen en rijke kleuren, maar kan ook heel krachtig worden gebruikt.
Grafische technieken
Een groot deel van de kunstwereld bestaat uit grafiek: technieken waarbij een beeld via een drukproces op papier wordt overgebracht.
Een ets wordt gemaakt door een tekening in een metalen plaat te krassen of te bijten met zuur. De plaat wordt daarna geïnkt en afgedrukt op papier. Rembrandt is deels beroemd geworden door zijn fabelachtig gedetailleerde etsen. Deze prenten, die hij vaak tijdens zijn leven zelf afdrukte, verspreidde zijn naam over heel Europa. Een echte Rembrandt ets, afgedrukt door de meester zelf, is nog steeds te koop én ook bereikbaar voor de kleine beurs.
Ets met zelfportret Rembrandt
Bij een aquatint wordt ook met een etsplaat gewerkt, maar hiermee kunnen kunstenaars juist zachte toonvlakken en schaduwen maken.
Een houtsnede is een van de oudste druktechnieken. De kunstenaar snijdt een afbeelding uit een houten blok; wat blijft staan wordt geïnkt en afgedrukt. De grote Nederlandse kunstenaar Maurits Escher was een meester in het gebruik van houtsnedes. Hij had deze techniek geperfectioneerd en beheerste haar tot in de finesses.
Een litho (lithografie) werkt weer heel anders: de tekening wordt met vet materiaal op een steen of plaat gemaakt, waarna het drukproces via water en vet werkt.
Een zeefdruk maakt gebruik van een fijn gaas (de “zeef”). Inkt wordt door de open delen van het gaas op het papier gedrukt. Deze techniek werd beroemd door popart-kunstenaars zoals Warhol.
Speciale technieken
Daarnaast zijn er nog een paar termen die iets anders betekenen dan een techniek alleen.
Een facsimile is een zo exact mogelijke reproductie van een origineel werk. Het doel is dat het vrijwel niet van het origineel te onderscheiden is.
Een pochoir is een verfijnde stenciltechniek waarbij kleur met de hand door sjablonen wordt aangebracht. Dit werd vooral in de vroege twintigste eeuw veel gebruikt.
Marouflage (of maroufle) betekent dat een schilderij of doek op een stevigere ondergrond wordt gelijmd, bijvoorbeeld op paneel of muur. Het is dus eigenlijk een manier om een werk te bevestigen.
Een wereld aan technieken
Hoe meer je naar kunst kijkt, hoe meer je ontdekt dat materiaal en techniek een enorm verschil maken in uitstraling. Een aquarel voelt totaal anders dan een houtsnede, en een ets vertelt weer een ander verhaal dan een schilderij in olieverf.
Soms duizelt het zelfs ons een beetje van alle termen. Maar juist dat maakt kunst zo interessant: achter elk materiaal schuilt een eigen manier van kijken, maken en vertellen.
En het mooiste is misschien wel: je hoeft de terminologie niet allemaal te kennen om geraakt te worden door een kunstwerk.
Aanbevolen kunststof
PochoirMaroufleHoutsnedeOlieverfLithoAquarelWasverfGouache
Als zelfs wij soms duizelen van alle kunsttermen…
Hans Heintz1 dag geleden
Willem HussemPeter StruyckenGerard VerdijkJan Roëde Dürst Britt & MayhewJan CremerJacob MarisprijsJaap NanningaWilly Boers
Willem Hussem – Een streven naar eenvoud
Robert Didden7 dagen geleden
Charley TooropKruiswegstatieJames EnsorJan TooropSinger museumVilla De Wilde Zwanen
Expositie Jan Toorop in het Singer Museum te Laren
Hans Heintz18 dagen geleden