Willy Sluiter
Affiche hotel Hamdorff 1918
Over het schilderij
Bruning Heintz beschikt over een expositieruimte in het tegenwoordige Hotel Hamdorff in Laren. Des te trotser zijn wij op bijgaande originele affiche van Willy Sluiter. Deze affiche uit 1918 is een van de meest karakteristieke ontwerpen van Willy Sluiter (1873–1949). Het werd ontworpen ter promotie van de Tentoonstelling Gooische Kunst in Hotel Hamdorff te Laren, destijds het artistieke hart van het Gooi. De affiche is uitgevoerd als een kleurrijke lithografie gedrukt op papier (gedoubleerd op Japans). Centraal op de affiche staat een gestileerde violist, gekleed in een felrood jasje met wit overhemd en zwarte strik. De musicus is weergegeven in een krachtige, bijna karikaturale houding, waarbij de viool en strijkstok in warme geel- en oranjetinten scherp afsteken tegen de diepzwarte achtergrond. Sluiter reduceert de figuur tot grote kleurvlakken en krachtige contouren, waardoor een opvallend modern en decoratief beeld ontstaat. De eenvoud van de vormen sluit aan bij de grafische vernieuwingen uit het begin van de twintigste eeuw en doet denken aan de krachtige affiches van de Wiener Secession en de Art Deco die zich juist in deze jaren ontwikkelde. Typografie speelt een even belangrijke rol als de afbeelding. Het woord "Laren" is in een grote, elegante gele schrijfletter over de onderzijde van de voorstelling geplaatst en vormt visueel één geheel met de muzikant. Daaronder contrasteert de rode tekst "Hotel Hamdorff" fraai met de zwarte achtergrond. In het onderste deel van de affiche wordt de tentoonstelling aangekondigd in een monumentale, geometrische lettervorm, geflankeerd door een gestileerd vleugelmotief dat de compositie een bijna heraldiekachtige uitstraling geeft. De afgebeelde violist is Zunki (of Zunky) Joska, een destijds bekende Hongaarse violist en publiekslieveling die regelmatig optrad in Hotel Hamdorff. Zijn aanwezigheid onderstreept dat Hotel Hamdorff niet alleen een ontmoetingsplaats was voor schilders als Anton Mauve, Jozef Israëls, Albert Neuhuys en later de Larense kunstenaars, maar ook een cultureel centrum waar muziek, kunst en het mondaine leven samenkwamen. Deze affiche behoort tot de mooiste Nederlandse tentoonstellingsaffiches uit de jaren 1910. Zij combineert Sluiters talent voor het vangen van karakter en beweging met een uitzonderlijk gevoel voor grafische vormgeving. Door de gedurfde kleurcontrasten, de decoratieve vlakverdeling en de verfijnde typografie bezit het ontwerp een tijdloze aantrekkingskracht en geldt het tegenwoordig als een gezocht verzamelobject binnen de Nederlandse affichekunst. Exemplaren zijn zeldzaam, zeker wanneer zij gelithografeerd is op papier (gedoubleerd op japans) en in goede staat verkeren.
Over de kunstenaar
Willy Sluiter was van 1891 tot 1894 leerling aan de Rotterdamse Academie en volgde daarna lessen aan de Haagse Academie. Hij was lid van verschillende vooraanstaande kunstgenootschappen, waaronder Pictura in Dordrecht, Arti et Amicitiae in Amsterdam en Pulchri Studio in Den Haag. In zijn vroege jaren woonde en werkte hij achtereenvolgens in Zwijndrecht, Dordrecht en Rotterdam. Van 1894 tot 1897 verbleef hij in Scheveningen, waarna hij van 1901 tot 1910 in Katwijk werkte. In 1910 vestigde hij zich in Laren, waar hij tot 1916 bleef. Vervolgens verhuisde hij naar Den Haag, waar hij de rest van zijn leven zou wonen en werken. Sluiter ontwikkelde zich tot een veelzijdig kunstenaar. Naast schilder en tekenaar was hij actief als illustrator, ontwerper van politieke prenten en affiches en maakte hij reclamewerk en boekbandontwerpen. Zijn grafische werk maakte hem bijzonder bekend bij een breed publiek. Tot zijn bekendste ontwerpen behoren de 38 omslagen voor bladmuziek die hij tussen 1920 en 1925 maakte voor uitgever Scheltens en Giltay, met daarop onder meer cabaretteksten van de dichter Clinge Doorenbos. De onderwerpen van Sluiters schilderijen en tekeningen kwamen vaak voort uit het dagelijks leven. Vooral het strand- en vissersleven vormde een belangrijke inspiratiebron. Zijn jaren in Katwijk en zijn belangstelling voor het leven aan de kust leverden talrijke karakteristieke voorstellingen op van vissers, bomschuiten, havens en het leven rond de Nederlandse kust. Tegelijkertijd was Sluiter een gezocht portretschilder, ook binnen de hogere kringen. Hij portretteerde uiteenlopende figuren uit de Nederlandse samenleving en legde meerdere malen het bekende Volendamse model Hille Butter vast. Een bijzondere episode in Sluiters kunstenaarsloopbaan was zijn reis naar Nederlands-Indië in 1923. Op uitnodiging van de Stoomvaart Maatschappij Nederland reisde hij samen met zijn vrouw Agathe aan boord van het stoomschip "Prinses Juliana" naar Java. Tijdens de zeereis en zijn verblijf in Nederlands-Indië maakte Sluiter talrijke tekeningen en aquarellen. Hij legde niet alleen het leven aan boord vast, maar ook havens, landschappen en scènes uit het dagelijks leven in de kolonie. Zo ontstond een bijzonder beeldverslag van de reis en van de wereld die hij onderweg en op Java aantrof. Een werk als "Baraboedoer", dat hij in juli 1923 op Java dateerde, getuigt direct van deze reis. De reis resulteerde bovendien in het rijk geïllustreerde reisverslag "Per Stoomvaart-Mij. Nederland naar Java", dat in 1923 verscheen. Het boek bevatte talrijke door Sluiter gemaakte tekeningen en aquarellen en vormde een artistieke weerslag van de zeereis naar Nederlands-Indië. De reis voegde daarmee een internationaal en exotisch element toe aan zijn oeuvre, dat tot dan toe sterk was verbonden met het Nederlandse kust- en stadsleven. Sluiters werk kenmerkt zich door een vlotte, trefzekere tekenstijl, een sterk gevoel voor compositie en een groot gevoel voor het karakter van zijn onderwerpen. Zijn talent om mensen, situaties en plaatsen direct en levendig vast te leggen, maakte hem tot een van de meest veelzijdige Nederlandse kunstenaars en grafisch ontwerpers van zijn generatie. In 1999 organiseerde het Dordrechts Museum in Dordrecht een tentoonstelling over Sluiters affiches, ter gelegenheid van zijn vijftigste sterfdag. In het Katwijks Museum was van 1 oktober 2013 tot en met 11 januari 2014 een tentoonstelling van zijn werk te zien, waarmee opnieuw aandacht werd gevestigd op zijn belangrijke relatie met Katwijk en het Nederlandse kustleven.
