Willy Sluiter
Affiche hotel Hamdorff 1914
Over het schilderij
Bruning Heintz beschikt over een expositieruimte in het tegenwoordige Hotel Hamdorff in Laren. Des te trotser zijn wij op bijgaande originele affiche van Willy Sluiter. Deze imposante affiche uit 1914 behoort tot de vroegste en meest aansprekende affiches die Willy Sluiter (1873–1949) ontwierp voor de jaarlijkse tentoonstellingen in Hotel Hamdorff te Laren. De affiche is (op papier) gelithografeerd bij Senefelder te Amsterdam, meet 83 × 107,5 cm en geldt als een zeldzaam voorbeeld van de Nederlandse affichekunst uit de jaren vlak vóór de Eerste Wereldoorlog. De compositie wordt volledig gedomineerd door een virtuoos spel van beeld en typografie. Tegen een warme, zachtgele achtergrond staat de Hongaarse violist Zunki Joska in een geconcentreerde speelhouding afgebeeld. Sluiter heeft de musicus naturalistisch weergegeven, met veel aandacht voor de houding van het lichaam en de expressie van het vioolspel. De donkere tinten van het kostuum vormen een krachtig contrast met de lichte achtergrond, waardoor de figuur onmiddellijk alle aandacht naar zich toetrekt. Daarboven zweeft het woord "LAREN" in monumentale, felrode letters, terwijl "Tentoonstelling" in grote zwarte kapitalen de bovenzijde van de affiche afsluit. De overige informatie, te weten Hotel Hamdorff, de naam Zunki Joska, de tentoonstellingsperiode en het jaartal 1914, is speels over het vlak verdeeld. De verschillende lettertypen en kleuren zorgen voor een levendig ritme zonder de leesbaarheid te verliezen. Sluiter toont hier zijn uitzonderlijke gevoel voor grafisch ontwerp, waarin tekst en afbeelding een harmonisch geheel vormen. Hotel Hamdorff was in deze jaren het culturele middelpunt van de Larense kunstenaarskolonie. Jaarlijks kwamen hier kunstenaars, verzamelaars en kunstliefhebbers bijeen voor de zomerexposities die Laren nationaal op de kaart zetten. De keuze om de beroemde violist Zunki Joska op de affiche af te beelden benadrukt het brede culturele karakter van Hotel Hamdorff, waar beeldende kunst, muziek en mondain gezelschapsleven elkaar ontmoetten. In vergelijking met Sluiters latere affiche uit 1918 (zie elders op onze site) is dit ontwerp nog sterker geworteld in de Jugendstil. De figuur is realistischer uitgewerkt, terwijl de typografie een decoratieve, bijna sculpturale kwaliteit bezit. Enkele jaren later zou Sluiter zijn vormentaal verder vereenvoudigen tot de krachtige kleurvlakken en silhouetten die zijn latere affiches zo herkenbaar maken. Juist daardoor vormt deze affiche een belangrijk overgangswerk in zijn ontwikkeling als afficheontwerper. Deze affiche niet alleen een hoge artistieke kwaliteit, maar ook een grote zeldzaamheid. Exemplaren in goede staat behoren tot de meest gezochte Nederlandse affiches uit de periode vóór de Eerste Wereldoorlog en vormen een hoogtepunt binnen het oeuvre van Willy Sluiter én binnen de geschiedenis van de Nederlandse affiches. Het wek is voorzien van fraaie lijst met museumglas.
Over de kunstenaar
Willy Sluiter was van 1891 tot 1894 leerling aan de Rotterdamse Academie en volgde daarna lessen aan de Haagse Academie. Hij was lid van verschillende vooraanstaande kunstgenootschappen, waaronder Pictura in Dordrecht, Arti et Amicitiae in Amsterdam en Pulchri Studio in Den Haag. In zijn vroege jaren woonde en werkte hij achtereenvolgens in Zwijndrecht, Dordrecht en Rotterdam. Van 1894 tot 1897 verbleef hij in Scheveningen, waarna hij van 1901 tot 1910 in Katwijk werkte. In 1910 vestigde hij zich in Laren, waar hij tot 1916 bleef. Vervolgens verhuisde hij naar Den Haag, waar hij de rest van zijn leven zou wonen en werken. Sluiter ontwikkelde zich tot een veelzijdig kunstenaar. Naast schilder en tekenaar was hij actief als illustrator, ontwerper van politieke prenten en affiches en maakte hij reclamewerk en boekbandontwerpen. Zijn grafische werk maakte hem bijzonder bekend bij een breed publiek. Tot zijn bekendste ontwerpen behoren de 38 omslagen voor bladmuziek die hij tussen 1920 en 1925 maakte voor uitgever Scheltens en Giltay, met daarop onder meer cabaretteksten van de dichter Clinge Doorenbos. De onderwerpen van Sluiters schilderijen en tekeningen kwamen vaak voort uit het dagelijks leven. Vooral het strand- en vissersleven vormde een belangrijke inspiratiebron. Zijn jaren in Katwijk en zijn belangstelling voor het leven aan de kust leverden talrijke karakteristieke voorstellingen op van vissers, bomschuiten, havens en het leven rond de Nederlandse kust. Tegelijkertijd was Sluiter een gezocht portretschilder, ook binnen de hogere kringen. Hij portretteerde uiteenlopende figuren uit de Nederlandse samenleving en legde meerdere malen het bekende Volendamse model Hille Butter vast. Een bijzondere episode in Sluiters kunstenaarsloopbaan was zijn reis naar Nederlands-Indië in 1923. Op uitnodiging van de Stoomvaart Maatschappij Nederland reisde hij samen met zijn vrouw Agathe aan boord van het stoomschip "Prinses Juliana" naar Java. Tijdens de zeereis en zijn verblijf in Nederlands-Indië maakte Sluiter talrijke tekeningen en aquarellen. Hij legde niet alleen het leven aan boord vast, maar ook havens, landschappen en scènes uit het dagelijks leven in de kolonie. Zo ontstond een bijzonder beeldverslag van de reis en van de wereld die hij onderweg en op Java aantrof. Een werk als "Baraboedoer", dat hij in juli 1923 op Java dateerde, getuigt direct van deze reis. De reis resulteerde bovendien in het rijk geïllustreerde reisverslag "Per Stoomvaart-Mij. Nederland naar Java", dat in 1923 verscheen. Het boek bevatte talrijke door Sluiter gemaakte tekeningen en aquarellen en vormde een artistieke weerslag van de zeereis naar Nederlands-Indië. De reis voegde daarmee een internationaal en exotisch element toe aan zijn oeuvre, dat tot dan toe sterk was verbonden met het Nederlandse kust- en stadsleven. Sluiters werk kenmerkt zich door een vlotte, trefzekere tekenstijl, een sterk gevoel voor compositie en een groot gevoel voor het karakter van zijn onderwerpen. Zijn talent om mensen, situaties en plaatsen direct en levendig vast te leggen, maakte hem tot een van de meest veelzijdige Nederlandse kunstenaars en grafisch ontwerpers van zijn generatie. In 1999 organiseerde het Dordrechts Museum in Dordrecht een tentoonstelling over Sluiters affiches, ter gelegenheid van zijn vijftigste sterfdag. In het Katwijks Museum was van 1 oktober 2013 tot en met 11 januari 2014 een tentoonstelling van zijn werk te zien, waarmee opnieuw aandacht werd gevestigd op zijn belangrijke relatie met Katwijk en het Nederlandse kustleven.
