Willy Sluiter
Affiche hotel Hamdorff 1914
Over het schilderij
Deze imposante affiche uit 1914 behoort tot de vroegste en meest aansprekende affiches die Willy Sluiter (1873–1949) ontwierp voor de jaarlijkse tentoonstellingen in Hotel Hamdorff te Laren. De lithografie, gedrukt on Japan op luxe Japans papier, meet 83 × 107,5 cm en geldt als een zeldzaam voorbeeld van de Nederlandse affichekunst uit de jaren vlak vóór de Eerste Wereldoorlog. De compositie wordt volledig gedomineerd door een virtuoos spel van beeld en typografie. Tegen een warme, zachtgele achtergrond staat de Hongaarse violist Zunki Joska in een geconcentreerde speelhouding afgebeeld. Sluiter heeft de musicus naturalistisch weergegeven, met veel aandacht voor de houding van het lichaam en de expressie van het vioolspel. De donkere tinten van het kostuum vormen een krachtig contrast met de lichte achtergrond, waardoor de figuur onmiddellijk alle aandacht naar zich toetrekt. Daarboven zweeft het woord "LAREN" in monumentale, felrode letters, terwijl "Tentoonstelling" in grote zwarte kapitalen de bovenzijde van de affiche afsluit. De overige informatie, te weten Hotel Hamdorff, de naam Zunki Joska, de tentoonstellingsperiode en het jaartal 1914, is speels over het vlak verdeeld. De verschillende lettertypen en kleuren zorgen voor een levendig ritme zonder de leesbaarheid te verliezen. Sluiter toont hier zijn uitzonderlijke gevoel voor grafisch ontwerp, waarin tekst en afbeelding een harmonisch geheel vormen. Hotel Hamdorff was in deze jaren het culturele middelpunt van de Larense kunstenaarskolonie. Jaarlijks kwamen hier kunstenaars, verzamelaars en kunstliefhebbers bijeen voor de zomerexposities die Laren nationaal op de kaart zetten. De keuze om de beroemde violist Zunki Joska op de affiche af te beelden benadrukt het brede culturele karakter van Hotel Hamdorff, waar beeldende kunst, muziek en mondain gezelschapsleven elkaar ontmoetten. In vergelijking met Sluiters latere affiche uit 1918 (zie elders op onze site) is dit ontwerp nog sterker geworteld in de Jugendstil. De figuur is realistischer uitgewerkt, terwijl de typografie een decoratieve, bijna sculpturale kwaliteit bezit. Enkele jaren later zou Sluiter zijn vormentaal verder vereenvoudigen tot de krachtige kleurvlakken en silhouetten die zijn latere affiches zo herkenbaar maken. Juist daardoor vormt deze affiche een belangrijk overgangswerk in zijn ontwikkeling als afficheontwerper. Gedrukt op Japans papier en uitgevoerd in een groot formaat bezit deze affiche niet alleen een hoge artistieke kwaliteit, maar ook een grote zeldzaamheid. Exemplaren in goede staat behoren tot de meest gezochte Nederlandse affiches uit de periode vóór de Eerste Wereldoorlog en vormen een hoogtepunt binnen het oeuvre van Willy Sluiter én binnen de geschiedenis van de Nederlandse affiches.
Over de kunstenaar
Sluiter was van 1891 tot 1894 leerling aan de Rotterdamse Academie en daarna volgde hij lessen aan de Haagse Academie. Sluiter was lid van een aantal kunstgenootschappen, onder andere van Pictura in Dordrecht, Arti et Amicitiae te Amsterdam en Pulchri Studio te Den Haag. Hij woonde en werkte in Zwijndrecht, Dordrecht, Rotterdam tot 1894. Daarna van 1894 tot 1897 in Scheveningen en van 1901-1910 in Katwijk. In 1910 vestigde hij zich in Laren en bleef daar tot 1916 toen hij naar Den Haag ging. Hij ontwikkelde zich tot een schilder en tekenaar van politieke prenten, maakte affiches, voerde opdrachten voor reclame uit en was tevens boekbandontwerper. Bekend zijn de 38 omslagen voor bladmuziek die hij tussen 1920 en 1925 ontwierp voor uitgever Scheltens en Giltay; het waren cabaretteksten van de dichter Clinge Doorenbos. De onderwerpen van Sluiters werk kwamen vaak uit het strand- en vissersleven, maar ook in de 'hogere kringen' was hij een gezocht portretschilder. Hij legde meerdere malen het Volendamse model Hille Butter vast. In het Dordrechts Museum in Dordrecht was in 1999 een expositie over de affiches van Willy Sluiter ter gelegenheid van zijn 50ste sterfdag. In het Katwijks Museum was van 1 oktober 2013 tot en met 11 januari 2014 een expositie van zijn werken te zien.
