Jan Harm Weijns
Rhonedal vanuit Crans Montana
Over het schilderij
In dit schilderij van Jan Harm Weijns ontvouwt het Rhônedal zich vanuit het hoge standpunt van Crans-Montana als een groots en verstild panorama. Op de achtergrond rijst een indrukwekkende bergketen op. De besneeuwde toppen lichten helder op tegen een frisse, blauwe hemel waarin zacht getinte wolken drijven. Subtiele nuances van roze en crème brengen warmte in het overwegend koele kleurengamma. De verf is zichtbaar en met overtuiging aangebracht; brede en losse penseelstreken geven de sneeuw en rotsen een levendige, tastbare structuur. De donkere bergflanken in het middenplan contrasteren krachtig met de lichte toppen. Blauwen, groenen en grijzen vloeien in elkaar over en verlenen het massief gewicht en monumentaliteit. Hier toont Weijns zijn gevoel voor lichtwerking: schaduwen verdiepen het reliëf, terwijl lichte accenten de vorm en hoogte van het gebergte benadrukken. In de diepte opent zich het Rhônedal. De rivier slingert als een bleek lint door het vlakke land, omgeven door akkers en kleine nederzettingen die met korte, suggestieve toetsen zijn aangeduid. Details blijven bewust beperkt; het is de indruk van ruimte en afstand die vooropstaat. Vanuit het hoge perspectief ervaart de toeschouwer de weidsheid en stilte van het landschap. Met dit werk laat Jan Harm Weijns zien hoe hij het Zwitserse berglandschap niet alleen registreert, maar vertaalt naar een harmonieuze compositie waarin licht, kleur en atmosfeer samenkomen. Het schilderij ademt rust en verhevenheid en nodigt uit tot verstilling.
Over de kunstenaar
Jan Harm Weijns was een Nederlands schilder, tekenaar en academiedocent. Weijns kreeg zijn eerste tekenonderwijs aan de stadstekenschool in Zwolle bij Jan Derk Huibers en studeerde van 1881 tot 1885 aan de Rijksnormaalschool voor Teekenonderwijzers in Amsterdam, waar hij zijn MO-akte tekenen behaalde. Na zijn opleiding werkte hij korte tijd in Zwolle en was hij vanaf 1886 tekenleraar in Enschede. In 1892 werd hij benoemd tot leraar aan de HBS in Rotterdam en vanaf 1895 gaf hij ook les aan de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen in die stad. Als kunstenaar schilderde en tekende Weijns landschappen, portretten, interieurs en stillevens en was hij actief in diverse kunstenaarsverenigingen zoals Arti et Amicitiae, Sint Lucas, de Pulchri Studio en de Rotterdamsche Kunstenaars-Sociëteit. Hij exposeerde meerdere malen, onder meer met de groep “De Rotterdamsche Tien”, en won zilvermedailles voor zijn werk in Amsterdam (1912) en San Francisco (1916). In 1925 werd hij benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau voor zijn verdiensten in de kunst en het onderwijs. Weijns wordt gezien als een vertegenwoordiger van de Nederlandse schilderkunst rond het begin van de 20e eeuw, en zijn werk maakt deel uit van collecties zoals die van het Museum Boijmans Van Beuningen.
