André van der Vossen
André van der Vossen – Abstract landschap
Over het schilderij
In Abstract landschap brengt André van der Vossen het landschap terug tot een krachtige compositie van kleur, beweging en materie. Hoewel het werk geen herkenbaar landschap meer weergeeft, blijft de suggestie van horizon, lucht, land en water duidelijk aanwezig. De voorstelling is opgebouwd uit brede, horizontale banen en krachtige kleurvelden die over elkaar heen lijken te zijn geschoven. Van der Vossen gebruikt een rijk en contrastrijk palet. Diepe blauwen, turquoise en groenen domineren het onderste deel en roepen associaties op met water en een donker, reflecterend landschap. Daarboven ontvouwt zich een explosie van geel, oranje, rood, roze en wit. De donkere zwarte partijen brengen ritme en spanning in het geheel. Bijzonder is de materiële schilderwijze. De verf is dik en pasteus aangebracht, met brede streken en duidelijke sporen van het paletmes. Kleuren worden bewust naast en over elkaar gezet, waardoor het schilderproces zichtbaar blijft. Krassen, transparante lagen en verfspatten versterken het gevoel van spontaniteit en beweging. Toch is de compositie zorgvuldig opgebouwd. De horizontale ordening suggereert verschillende landschappelijke zones, terwijl de zware donkere partijen in het midden en onderin contrasteren met het lichtere, felgekleurde bovendeel. Zo ontstaat een boeiende spanning tussen abstractie en herkenbaarheid.
Over de kunstenaar
Andreas Theodorus (André) van der Vossen werd in 1893 in Haarlem geboren en overleed in 1963 in Overveen. Hij werd opgeleid aan de Haarlemse School voor Bouwkunde, Versierende Kunsten en Kunstambachten en ontwikkelde zich aanvankelijk vooral als graficus, illustrator en typograaf. Vanaf 1917 werkte hij bij Joh. Enschedé & Zonen in Haarlem. Hij ontwierp onder meer boekillustraties, drukwerk en postzegels en werd later verbonden aan de Dienst Esthetische Vormgeving van de PTT. Hoewel Van der Vossen al in 1929 begon te schilderen, kreeg de schilderkunst na de Tweede Wereldoorlog een steeds belangrijkere plaats in zijn oeuvre. Rond 1947–1948 raakte hij onder invloed van Kandinsky en Paul Klee sterk geïnteresseerd in abstractie. Hij sloot zich aan bij de vernieuwingsbeweging Vrij Beelden en was in 1950 medeoprichter van de kunstenaarsgroep Creatie, samen met onder anderen Willy Boers, Eugène Brands en Anton Rooskens. Zijn naoorlogse werk varieert van geometrische tot lyrisch-abstracte composities, waarin kleur, vorm en ritme centraal staan. Vanaf de tweede helft van de jaren vijftig keerde hij geleidelijk terug naar een meer figuratieve en landschappelijke schilderkunst. Van der Vossen neemt daarmee een bijzondere plaats in binnen de Nederlandse kunst: een veelzijdig kunstenaar die vanuit de grafische traditie zijn weg vond naar de naoorlogse abstracte schilderkunst.