Dolf Breetvelt
Abstracte gouache compositie op papier, circa jaren 1950
Over het schilderij
Deze gouache van de Nederlandse modernist Dolf Breetvelt (1892–1975) toont een energieke abstracte compositie waarin strakke zwarte lijnen een netwerk vormen over een warm, aards kleurveld. De geometrische vlakken in rood, blauw en geel lijken als lichtpunten te zweven boven een achtergrond van roze, oker en beige tinten, waardoor een subtiel spel van diepte en beweging ontstaat. Breetvelt combineert in dit werk de spontaniteit van losse verfstroken met de helderheid van scherp getekende vormen, waardoor een bijna muzikale ritmiek voelbaar wordt. De gouache stamt uit zijn naoorlogse periode, waarin hij zich ontwikkelde van figuratieve en surrealistisch getinte voorstellingen naar een zuiver abstract idioom dat aansloot bij de internationale avant-garde. Als vertegenwoordiger van de naoorlogse abstractie in Nederland speelt Breetvelt een belangrijke rol in de introductie van moderne beeldtaal in het Nederlandse kunstveld. Deze compositie is daar een karakteristiek voorbeeld van: compact van formaat, maar rijk aan spanning tussen lijn en vlak, orde en beweging, structuur en vrijheid.
Over de kunstenaar
Dolf Breetvelt (1892-1975) bouwde voor de oorlog in Indië een grote naam op als kunstschilder. Hij wist inlandse motieven op een moderne, geheel eigen wijze weer te geven. Met zijn surrealistisch werk sloot Breetvelt, evenals Piet Ouborg, bij de avant garde in Europa aan. Reizen door Azië en Afrika wakkerden zijn belangstelling aan voor ‘primitieve’ kunst, en brachten hem tot abstractie. Terug in Nederland ging Breetvelt na de oorlog abstract werken. Op exposities in het Stedelijk Museum te Amsterdam hingen zijn schilderijen broederlijk naast die van Karel Appel. Door het publicitaire geweld rond de Cobra-beweging zijn Vrij Beeldende kunstenaars als Breetvelt enigszins in de vergetelheid geraakt. Wie zijn werken bekijkt ziet hoe onterecht dat is. Zijn kleurrijke schilderijen en gedurfde beelden in tropisch hardhout hebben niets aan kracht ingeboet.