Freek van den Berg
Jardin du Luxembourg te Parijs
Over het schilderij
Deze sfeervolle aquarel van Freek van den Berg toont de Jardin du Luxembourg in Parijs, gezien vanaf een terras of balkon. Op de voorgrond leunt een eenzame figuur over de balustrade, terwijl de blik vanzelf wordt geleid naar het monumentale middelpunt van het park. Daarachter doemen tussen de bomen de ranke contouren van de Eiffeltoren op, subtiel weergegeven als herkenningspunt van de stad. Van den Berg schildert niet de details, maar de beleving. Met losse aquareltoetsen en een transparant palet van frisblauwe, groene en roze tinten roept hij de levendige atmosfeer van een Parijse middag op. De lucht lijkt voortdurend in beweging, de fonteinen en lanen baden in zacht licht en overal is de dynamiek van de stad voelbaar. Zijn trefzekere penseelstreken suggereren meer dan ze beschrijven, waardoor de toeschouwer de scène als vanzelf aanvult. De aquarel ademt dezelfde vrijheid en spontaniteit die Van den Bergs werk zo geliefd maken. Het is een Parijs vol licht, kleur en elegantie. Niet voor niets werd Freek van den Berg wel de "Kees van Dongen van Kattenburg" genoemd: een schilder die met een ogenschijnlijk moeiteloze toets de essentie van een plek wist te raken.
Over de kunstenaar
Freek van den Berg was voornamelijk autodidact. Wel kreeg hij enige tijd les van kunstenaar Frits Giltay en adviezen van Han van Dam (aldus Ed Wingen, 1998). In de jaren 40 van de twintigste eeuw verwierf hij de bijnaam ‘de Kees van Dongen van Kattenburg’ (Pieter Scheen / 'Lexicon van Nederlandse Beeldende Kunstenaars 1850-1950', 1970). Van 1954-1963 werkte hij tevens als kunstcriticus voor Het Parool, Het Vrije Volk en Vrij Nederland. Freek van den Berg had drie kinderen van wie de jongste, Roland van den Berg (1950-2007), eveneens kunstschilder werd. In 1985 verhuisde Van den Berg vanuit Amsterdam naar het Veluwse IJsseldorpje Veessen. Het directe uitzicht op de rivier en met name de zonsopgangen beïnvloedden zijn werk. Zijn kleuren werden lichter van toon, ‘helderder, alsof de zon de meer de kans kreeg om zich te laten gelden’ (necrologie in Zwolse Courant, 15-06-2000). Vaak is Van den Berg ‘de laatste Nederlandse fauvist’ genoemd, o.a. door kunstjournalist Ed Wingen van De Telegraaf. Maar hoewel het werk van Van den Berg verwantschap vertoont met het fauvisme, voelde hij zich ook verbonden met het Franse impressionisme en het Duitse expressionisme. (Zie monografie ‘Freek van den Berg, de bevrijding van de kleur’, 2001).
